Is een fietspad een communicatiemiddel?

Is een snelweg een communicatiemiddel? En een doorgaande weg? Een fietspad? Zijn communicatieadviseurs bij gemeentes betrokken bij de aanleg van wegen, fietspaden, stoepen? Ik bedoel niet of ze informeren over omleidingen en overlast door afsluitingen, maar of ze de infrastructuur zien als communicatiemiddel. Wat willen we de weggebruiker met deze weg vertellen? Ik hoop dat het zo gezien wordt, maar ik ben er niet helemaal gerust op. Paar voorbeelden. Bij Voerendaal, dicht bij de Woonboulevard van Heerlen, liggen sinds vorig jaar twee rotondes. Turborotondes voor wie die term iets zegt. Dat op zich is niet opmerkelijk: rotondes zijn de norm in wegenland en een turborotonde is natuurlijk helemaal je van het. Wil je vanuit Voerendaal de snelweg naar Amsterdam nemen, dan word je via deze rotondes eerst geleid richting Woonboulevard en Hoensbroek, om bij de tweede rotonde alsnog rechtsomkeer te mogen maken, 180 graden via de gedrempelde rotonde naar de oprit van de A76. Tijd genoeg om na te denken over de communicatieboodschap hiervan. Ik denk dat de weg zoiets zegt als: ‘We laten je niet gaan!’ of ‘Weet je wel zeker dat je naar het noorden wilt en niet naar onze mooie Woonboulevard?’. En als je deze non-verbale communicatie stug negeert, en verder koers zet richting Amsterdam, dan moet je nog even zeer alert blijven om de oprit niet voorbij te rijden, zó introvert staat die aangegeven. Zou je bijna weer terug bij af, of in dit geval Voerendaal zijn.

Verkeersbord

Ander voorbeeld. Rotterdam heeft het al jaren, maar Amsterdam mag nu ook meepraten in grote-steden-infrastructuur. De A2 nabij Amsterdam kreeg vorig jaar twee banen erbij. Vijf banen liggen er nu. En óf die communiceren. Ze zeggen eensgezind dat je met rasse schreden een grote stad nadert. Dat weet je natuurlijk wel, maar dat het nu ook op deze manier gevisualiseerd is, is wel zo fijn. Grote stad nabij! Een verkeersbord kan niet duidelijker zijn.

Snelweg

Fietspaden – evenals het ontbreken ervan – zijn ook een communicatiemiddel. Sinds onze verhuizing naar de binnenstad van Maastricht neem ik wat vaker de fiets. Zo heb ik geleerd dat de fietspaden van Maastricht me ook iets willen duidelijk maken. Ze drukken uit: ‘Belachelijk dat je fietst. Pak liever de bus of ga te voet! Kom desnoods met de auto. We hebben prachtige parkeergarages voor je klaarliggen.’ Fietsen in Maastricht doe je niet voor je lol. Maastricht is de enige stad in Nederland waar eenrichtingsfietspaden de norm zijn geworden. Neem bijvoorbeeld de eenrichtingstunnels bij het station. Op de Stationsstraat vraagt de wegontwerper of je eerst rechtsaf slaat, dan een piepklein bochtje draait van ook weer 180 graden, en dan een tunnel in. Met droog weer zou je die thrill nog kunnen willen seeken, maar alle andere dagen van het jaar rijd je hier met gevaar voor eigen leven. Op de vraag: ‘Hoe krijgen we op deze plek de fietser de tunnel in?’ heeft ooit een ambtenaar of stedenbouwkundige (het was geen communicatiedeskundige, dat weet ik zeker) enorm mogen freaken. Met dit als resultaat.

 

Behalve eenrichtingsfietspaden, heeft Maastricht nog een naam hoog te houden, namelijk als dé stad van de fietspaden die ineens lijken op te houden te bestaan. Ik noem de Terblijterweg en de Noorderbrug. Ik weet ook wel dat er in voorzien is, dat je de weg moet oversteken en aldaar weer verder kunt (met enig improvisatietalent, that is), maar zonder bordje ‘Fietsers oversteken’ wordt het er al met al niet vriendelijker op. ‘Wil je fietsen, ga je gang, maar val ons er niet mee lastig’, zegt Maastricht.

 

Bij het aanleggen van wegen telt niet alleen dat je ergens kunt komen, maar ook hoe. Welke boodschap straal je uit? De wegenbouwdeskundige van de A2 bij Amsterdam heeft het begrepen. Misschien was het wel een communicatieadviseur?

Eline Dekker schreef deze blog op 06.09.2011.
De blog valt in de categorieën Branding, Design en Maastricht region en gaat over Maastricht, Heerlen, Design, communicatie en A2.
pijltje boven